Jan roept mensen op met andere ogen te kijken naar toegankelijkheid in de stad

Een stoep die net te smal is, een terras dat ongemerkt de doorgang blokkeert. Voor veel mensen valt het niet op, voor anderen is het een dagelijks obstakel. Jan Gommer ziet dat verschil steeds vaker. Als voorzitter bij Stichting GOL voor mensen met een beperking in Lelystad, zet hij zich in voor een stad waarin iedereen mee kan doen. ‘Je gaat vanzelf anders kijken.’

Jan Gommer werkte 44 jaar bij verschillende bibliotheken. Eerst als directeur, later als bestuurder van FlevoMeer Bibliotheek. ‘Een prachtig vak,’ vertelt hij. ‘Het ging allang niet meer alleen over boeken, maar over mensen. Over ontwikkeling, taal en meedoen in de samenleving.’ Na zijn pensioen bleef die betrokkenheid. Toen hij werd gevraagd voor GOL hoefde hij niet lang na te denken. ‘Ik vind het belangrijk dat iedereen gelijke kansen heeft, dat niemand buiten de boot valt.’ Het is een logische stap na zijn eerdere werk, waarin het ook draaide om mensen helpen om mee te doen. Binnen GOL is Jan voorzitter van de Raad van Toezicht én tijdelijk voorzitter van het bestuur. Hij houdt zich bezig met beleid, overleg en de koers van de organisatie. Maar het gaat hem vooral om de impact. ‘Het werk raakt direct aan het dagelijks leven van mensen, dat maakt het zo waardevol.’

Bewustwording

Sinds zijn betrokkenheid bij GOL kijkt Jan anders naar Lelystad. Letterlijk. ‘Ik fiets door de stad en zie ineens dingen die me eerder niet opvielen,’ vertelt hij. Een stoep die ophoudt, een drempel bij een winkel, een terras dat te ver doorloopt. Voor iemand in een rolstoel is dat een obstakel. Volgens Jan zit daar precies de uitdaging: ‘Het is geen onwil, maar mensen denken er gewoon niet aan. Daarom is bewustwording zo belangrijk. Kijk eens met andere ogen.’

Die aandacht is hard nodig. In Nederland hebben zo’n twee miljoen mensen te maken met een beperking. In Lelystad gaat het om zo’n tienduizend inwoners. En lang niet elke beperking is zichtbaar. ‘We denken vaak aan een rolstoel, maar er zijn ook mensen met een chronische ziekte, psychische klachten of niet-aangeboren hersenletsel. Ook deze groep loopt weleens tegen drempels aan.’

Positieve ontwikkelingen

GOL helpt om die drempels zichtbaar te maken. De organisatie adviseert de gemeente, denkt mee over plannen en gaat zelf de straat op. Bijvoorbeeld met de werkgroep Toegankelijkheid. ‘Daar zitten ook ervaringsdeskundigen bij, zij weten precies waar het misgaat. Dat maakt onze input zo sterk.’ Tegelijk ziet Jan ook veel positieve ontwikkelingen. ‘De gemeente zet zich echt in voor een stad waarin iedereen mee kan doen. We werken goed samen en merken dat toegankelijkheid steeds vaker wordt meegenomen in de plannen. Dat is een mooie stap vooruit.’

Open blik

Het vrijwilligerswerk bij GOL is laagdrempelig en flexibel. ‘We kijken niet naar een lijstje met eisen, maar naar de mens. Wat past bij je? Waar ligt je interesse? Er zijn werkgroepen op het gebied van toegankelijkheid, educatie en communicatie. Daarnaast organiseert GOL activiteiten, zoals de Prokkeldag, een landelijk initiatief waarbij mensen met en zonder beperking elkaar ontmoeten en iets gaan doen. Ook reikt GOL jaarlijks de GOL Ed Luzaprijs uit, een erkenning voor mensen of organisaties die zich inzetten voor een toegankelijke stad. ‘Dat soort momenten laten zien wat er mogelijk is en geven waardering aan mensen die het verschil maken.’

Nieuwe inzichten

Ook op bestuurlijk vlak is versterking welkom. ‘We zoeken een voorzitter en nieuwe bestuursleden. Het is een mooie kans voor mensen die bestuurswerk willen leren kennen. Het is goed te overzien en je staat er niet alleen voor.’ Voor Jan levert het werk vooral veel nieuwe inzichten op: ‘Ik kom in aanraking met een wereld die ik nog niet goed kende. Dat opent je blik. Het geeft voldoening om daar iets in te kunnen betekenen.’

Niet wegkijken, maar meedoen

Jan heeft een duidelijke boodschap voor mensen die nog twijfelen. ‘Kom gewoon eens kennismaken. Je hoeft niet meteen ergens aan vast te zitten. We kijken samen wat past, iedereen kan iets bijdragen. Een inclusieve stad ontstaat nu eenmaal niet vanzelf. ‘Daar zijn mensen voor nodig. Mensen die kijken, meedenken en in actie komen. Niet wegkijken, maar meedoen!’