Toegankelijk stemmen

logo weblog15 maart heeft bijna 80% van de Nederlandse bevolking haar stem uitgebracht voor de tweede Kamerverkiezingen. Omdat men de stemcomputers niet vertrouwt, is gekozen voor stemmen met het rode potlood.
Echter, toegankelijk en zelfstandig stemmen is niet voor iedereen vanzelfsprekend.
‘Met de ratificatie van het VN-verdrag voor de rechten van mensen met een beperking is er een artikel in de kieswet gewijzigd. Het 2e lid van dat artikel luidt nu: ‘Burgemeester en wethouders dragen er zorg voor dat alle in de gemeente aangewezen stemlokalen zodanig zijn gelegen en zo zijn ingericht en uitgerust, dat kiezers met lichamelijke beperkingen zoveel mogelijk hun stem zelfstandig kunnen uitbrengen.’ En het 3e lid luidt: ‘Indien burgemeester en wethouders niet voldoen aan het 2e lid informeren zij de gemeenteraad over de reden hiervoor.’ Met andere woorden: stemlokalen dienen in principe toegankelijk te zijn.

De praktijk

In Leeuwarden konden mensen in een rolstoel 1/3 van de stemlokalen zelfstandig binnenkomen om te stemmen. In Rotterdam was 4/5 van het aantal stembureaus rolstoeltoegankelijk. [bron: blog Wim Peters]
In Lelystad waren, volgens opgave van de gemeente, Alle locaties toegankelijk voor mindervaliden.
Dat de term ‘mindervaliden’ een medische term is, terwijl in het VN-verdrag het medische model juist is losgelaten is nog niet tot Lelystad en andere gemeenten doorgedrongen, jammer!

Fysieke toegankelijkheid niet het hele verhaal

Als het gaat om toegankelijkheid wordt in de volksmond vaak alleen gedacht aan fysieke toegankelijkheid. Er zijn echter ook Andere vormen.
‘Het is onbegrijpelijk dat blinden en slechtzienden hier nog steeds niet zelfstandig kunnen stemmen’, zegt Sander Terphuis, oud-voorzitter Nederlandse Vereniging van Blinden en Slechtzienden in de Volkskrant van 6 maart.
‘De invoering van het stemmen met het rode potlood is een ramp voor mensen met een visuele beperking’ volgens Sander. Hij spreekt uit eigen ervaring want hij is zeer slechtziend en heeft zelf ondervonden hoe ontzettend lastig het is om te stemmen met het rode potlood. ‘Niet alleen lastig, maar ook vernederend’, vindt Sander.
‘In diverse Europese landen, zoals Spanje, Zweden en Duitsland kunnen blinden en slechtzienden probleemloos zelfstandig hun stem uitbrengen. De formule is dus al uitgevonden. En het systeem in die landen is zo ingericht dat stemfraude is uitgesloten. Het is onbegrijpelijk dat dit in Nederland nog steeds niet kan, en dat terwijl het gaat om de uitoefening van een fundamenteel recht als het kiesrecht’, aldus Sander.

De Oogvereniging herkent de slechte toegankelijkheid van het stemmen voor blinden en slechtzienden. De patiënten- en belangenvereniging voor mensen met een oogaandoening stelt dat visueel gehandicapten regelmatig stuiten op medewerkers van stembureaus die niet goed op de hoogte zijn van de toegestane hulp. Daarnaast kent de vereniging een grote groep leden die liever zelfstandig stemt. ‘Stemmen is iets van jezelf en anderen hebben daar niks mee te maken’, zegt Ton van Weerdenburg van de Oogvereniging.

Ik heb zelf ook een visuele beperking, maar ik vind het geen probleem om iemand die met me meegaat in het stemhokje te vertellen wat ik wil stemmen. Ik hecht ook niet zo aan geheimhouding. Ik doe dat altijd in het Lichtschip. Heel vriendelijke mensen die zelfs nog wisten wat ik vier jaar geleden had gestemd.
Hoeveel mensen met een beperking uiteindelijk hebben gestemd, is niet terug te vinden, maar gezien het VN-verdrag is het te hopen dat het bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2018 beter gesteld is met de toegankelijkheid.
[door: Lotte Bloemendaal]