Beperkingen Adha-add Lichamelijke beperking Verstandelijke beperking

 

C. ADHA / ADD

 

Inleiding

Een derde type beperking die regelmatig voorkomt bij kinderen op basisscholen is ADHD en ADD. Op deze pagina worden de kenmerken van ADHD en ADD beschreven, gevolgd door tips en adviezen hoe om te gaan met kinderen met ADHD en ADD
ADHD staat voor Attention Deficit Hyperactivity Disorder (aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit)

Kenmerken:

Kinderen met ADHD roepen door hun drukke, chaotische gedrag veel negatieve reacties op van hun omgeving, waardoor ze veel minder dan andere kinderen in staat zijn een goed gevoel over zichzelf te ontwikkelen. Ze zijn vaak heel onzeker. Het ADHD-kind vertoont de kenmerkende gedragingen die hieronder beschreven staan zowel thuis, op school als in vrijetijdssituaties. Het is vaak in conflict met zijn omgeving.
Aandachtstekort:

Kinderen hebben grote moeite hun aandacht te houden bij wat ze doen. Ze kunnen zich niet concentreren. Hun (school)werk is bijvoorbeeld slordig en bevat veel fouten. Kinderen met aandachtstekort maken meestal hun werk niet af, beginnen aan iets nieuws voordat het vorige is afgerond, raken hun spullen kwijt, vergeten hun afspraken en springen in gesprekken van de hak op de tak. Vaak lijken ze met hun gedachten ergens anders te zijn en niet te horen wat er tegen hen gezegd wordt. Bij het spelen of sportactiviteiten houden ze zich niet aan de regels. Kinderen met ADHD kunnen zich wel concentreren, maar daar zijn heel sterke prikkels voor nodig.

 

Hyperactiviteit:

Het kind kan geen moment stilzitten, zit te friemelen met zijn handen of te wiebelen met zijn voeten. In de klas staat het hyperactieve kind vaak op van zijn plaats, rent rond, klimt overal op en zit overal aan. Hyperactieve kinderen praten veel en druk.

 

Impulsiviteit:

Het kind reageert direct op omgevingsprikkels. Het gooit zijn antwoord er al uit voordat een vraag helemaal afgemaakt is. Het kind kan niet op zijn beurt wachten en verstoort vaak het spel van andere kinderen of onderbreekt steeds het gesprek van anderen. Verder ondernemen impulsieve kinderen vaak gevaarlijke activiteiten omdat ze een grote behoefte hebben aan spanning en sensatie.
Heel kort: over ADHD wordt gezegd: “de rem staat uit”. Het is moeilijk het gedrag, maar het is ook moeilijk de gedachten en de plannen in toom te houden.

Het ADHD-kind vertoont de kenmerkende gedragingen die hierboven beschreven staan zowel thuis, op school als in vrijetijdssituaties. Het is vaak in conflict met zijn omgeving.
Kinderen met ADHD roepen door hun drukke, chaotische gedrag veel negatieve reacties op van hun omgeving, waardoor ze veel minder dan andere kinderen in staat zijn een goed gevoel over zichzelf te ontwikkelen. Ze zijn vaak heel onzeker.

 

Enkele tips en adviezen
Een kind met ADHD heeft veel baat bij duidelijkheid.

Geef complimentjes en een beloning als het kind iets goed doet. Zeg het ook duidelijk als er iets fout gaat en leg uit waarom u dat vindt.
Probeer meer te prijzen en te belonen dan te straffen. Straffen alleen helpt niet om gedrag te veranderen.
Wees consequent. Reageer altijd en overal hetzelfde op het gedrag van het kind.
Geen woorden maar daden. Lange preken hebben weinig zin.
Bereid u voor op probleemsituaties. Bespreek van tevoren aan welke regels het kind zich moet houden en welke beloning het krijgt. Houdt u aan de gemaakte afspraken.
Denk eraan dat het kind een beperking heeft.
Werk met de ‘stop-denk-doe’-methode: de impulsiviteit bij kinderen remmen door hen te leren stoppen, nauwkeurig te kijken, te luisteren, hardop te denken en planmatig te laten denken en daarna te doen.

ADD

Inleiding

ADD is de afkorting van Attention Deficit Disorder (aandachtstekortstoornis). In wetenschappelijke kringen staat ADD ook wel omschreven als” het overwegend onoplettend type” en tot voor kort werden ADD en ADHD veelal onder de zelfde noemer “Attention Deficit Hyperactivity Disorder” geplaatst. Sinds 2010 wordt ADD gelukkig steeds vaker beschouwd als een distinctief andere type concentratiestoornis van ADHD. Het overwegend onoplettend type is niet langer een subtype van ADHD maar wordt helaas door een gebrek aan onderzoek vaak nog wel in het zelfde hoofdstuk omschreven. Op wetenschappelijk gebied zijn er op het moment wel veel nieuwe ontwikkelingen.

Kenmerken

Sta er bij stil dat de gevolgen van ADD op meerdere gebieden kunnen doorwerken. De ADD’er heeft moeite met luisteren, kan zich niet lang op één ding concentreren. Hij kan moeilijk op zijn beurt wachten, is vergeetachtig. Ook met kritiek omgaan levert problemen op. Het is goed informatie in kleine porties te geven. Houd rekening met slecht gevoel voor tijd, waardoor ook te laat komen of de afspraken vergeten worden.
Veel van onderstaande  kenmerken komen bij alle kinderen in meer of mindere mate voor. ADD lijkt heel veel op ADHD. Bij ADD ontbreken echter de hyperactiviteit en de impulsiviteit die zo kenmerkend zijn voor ADHD.

 

Kinderen met ADD vallen op omdat zij:

dromerig zijn
passief lijken
teruggetrokken zijn
ongeorganiseerd en vergeetachtig zijn
niet lijken te luisteren
vaak dingen kwijt zijn
gemakkelijk afgeleid worden
moeite hebben met het sociale gebeuren in de klas

Veel van deze kenmerken komen bij alle kinderen in meer of mindere mate voor. ADD lijkt heel veel op ADHD. Bij ADD ontbreken echter de hyperactiviteit en de impulsiviteit die zo kenmerkend zijn voor ADHD.

Sta er bij stil dat de gevolgen van ADD op meerdere gebieden kunnen doorwerken. De ADD’er heeft moeite met luisteren, kan zich niet lang op één ding concentreren. Hij kan moeilijk op zijn beurt wachten, is vergeetachtig. Ook met kritiek omgaan levert problemen op. Het is goed informatie in kleine porties te geven. Houd rekening met slecht gevoel voor tijd, waardoor ook te laat komen of de afspraken vergeten worden.

 

Tips en adviezen

Geef korte en duidelijke opdrachten, zodat het voor het kind te overzien is. Help het kind het overzicht te bewaren.
Maak leerstof en opdrachten duidelijk door het visueel te maken, bijvoorbeeld door middel van tekeningen en kleuren.
Geef het kind zelfvertrouwen.
Zorg voor structuur en regelmaat in het leven van het kind. En bereid het kind voor op nieuwe omgevingen. Ook als het kind zelf mag bepalen wat het doet, moet je zorgen dat het overzichtelijk blijft voor het kind.
Geef het kind de ruimte om zelf creatief bezig te zijn en zich terug te trekken op zijn eigen plekje als het daar behoefte aan heeft.
Spreek rustig en met zachte stem tegen het kind.
Geef het kind op school extra tijd als het dat nodig heeft. Doordat de concentratie minder is, zal het meer tijd nodig hebben om een taak af te maken.
Train je kind om te leren concentreren op de momenten, dat het echt nodig is. Dit kun je doen door bij belangrijke dingen vooraf aan te geven dat het belangrijk is. Zo kan je kind prima leren opletten op de juiste momenten. Geef je kind na afloop de ruimte om dingen rustig te verwerken en verwacht niet direct een reactie.