Beperkingen Adha-add Lichamelijke beperking Verstandelijke beperking

De normale ontwikkeling

Op de basisschool valt de ontwikkeling van sociaal-emotionele en cognitieve vaardigheden bij kinderen het meest op. Hier wordt ingegaan op de ontwikkeling van deze vaardigheden.
Omdat ieder kind zich in zijn eigen tempo ontwikkelt, wordt een ruime marge aangehouden in de periode waarin de ontwikkeling van vaardigheden plaatsvindt.

 

Ontwikkeling van een kleuter 4 t/m 5 jaar

 

Cognitieve ontwikkeling.
Als het kind naar de basisschool gaat, volgt een grote cognitieve ontwikkeling, zeker als het kind niet naar een peuterspeelzaal of kinderdagverblijf is geweest.
Met 6 jaar is het kind groot genoeg om bepaalde dingen te leren zoals verschillen tussen: links en rechts, grootste en kleinste, erbij, op en eraf.
Tot de cognitieve ontwikkeling van een kleuter horen ook jokken en het spelen in een fantasiewereld.

 

foto Spelende kinderen

Emotionele ontwikkeling
De kleuter gaat in deze fase zijn emoties tonen en kan ook gemakkelijk emoties benoemen. Ook gaat hij medeleven tonen als er in zijn buurt iets ergs gebeurt met een vriendje of een vriendinnetje. Een kind gaat ook meer fantaseren over onderwerpen waarvan de opvoeders soms schrikken, zoals de dood en seks. Ze kunnen gemakkelijk verliefd worden op verzorgers en later op onderwijzers. Dit heeft echter niets met de volwassen seksualiteit te maken.  Lijfelijk contact is belangrijk bij kleuters, maar niet in het openbaar.

 

Sociale en persoonlijke ontwikkeling.
Bij kleuters ontstaan de eerste echte vriendschaprelaties. Nu kan het kind pas zichzelf sociaal  gedragen.
Het egoïstische dat hij als peuter had, is een beetje verdwenen. De kleuter gaat nu ook veel meer spelen, krijgt nog meer ‘vriendenrelaties’ en gaat naar vriendjes toe.
Ook speelt hij meer met broertjes en zusjes, als hij die heeft. De kleuter doet moeite om bij een groep te horen en wil daar dus alles voor doen. Hij/zij weet van zichzelf of hij/zij een jongetje of een meisje is. De kleuter gaat ook een zelfbeeld ontwikkelen: zo ben ik, dat kan ik, dat kan ik niet. Ook heeft hij een duidelijk normbesef.

 

Belang van regels en grenzen bij 4-6 jarigen
Het is belangrijk dat je een kind bepaalde regels bijbrengt en grenzen stelt aan zijn gedrag. Deze regels en grenzen zijn nodig om het kind te leren zich zodanig te gedragen, dat hij door zijn familie en de ‘buitenwereld’ wordt geaccepteerd. Door het kind kleine regels op te leggen, leert hij het verschil tussen goed en kwaad. En door grenzen te stellen, leert hij zichzelf beheersen. Bovendien kunnen ouders, leerkrachten en activiteitenbegeleiders hierdoor proberen te voorkomen dat het kind in gevaarlijke situaties terechtkomt.
Het is goed om een kind al op jonge leeftijd bekend te maken met een aantal gedragsregels. Op die manier kunnen we voorkomen dat het kind zich dingen aanleert, die het later weer af zou moeten leren. Vooral als het om veiligheid gaat, kun je niet vroeg genoeg ervoor zorgen dat hij zich aan bepaalde regels houdt.

 

Ontwikkeling van een schoolkind 6 t/m 11

 

Cognitieve ontwikkeling
Bij de peuter en de kleuter speelt de fantasie een grote rol in het denken.
Bij schoolkinderen is dit niet meer zo. Hun denken neemt steeds meer realistische vormen aan. Soms kunnen kinderen met angstaanjagende vragen naar je toe komen. Zij realiseren zich dat er zich ernstige zaken kunnen voordoen in hun naaste omgeving, zoals: “Karel’s moeder is overleden”, “Nico zijn ouders zijn gescheiden”.
Schoolkinderen vertonen competitief gedrag. In heel veel dingen die zij doen, willen ze beter zijn dan de ander. Hierbij moet je denken aan wie het snelste en /of verste kan lopen, het best kan voetballen enz. De kinderen vinden het ook fijn als hun inzet wordt beloond.

 

foto Spelende kinderen

Emotionele ontwikkeling vanaf 6 jaar
Vanaf zes jaar worden de emoties intenser ervaren. Veel kinderen vinden het bijvoorbeeld erg om bij de dokter te komen. Schoolkinderen zijn nog niet in staat de lichaamstaal van anderen te zien; emoties die niet verbaal worden geuit, merken ze daarom niet op.

 

Emotionele ontwikkeling vanaf 7 jaar
Kinderen hebben nu een eigen geweten en handelen van daaruit met veel overtuiging.
Het kind kan beter over zijn gevoelens praten. Hij kan aangeven wat hem dwars zit en een verklaring geven voor bepaald gedrag bij een ander kind.
Vanaf hun zevende jaar worden kinderen minder egocentrisch.
Ze beginnen de wereld realistischer te zien omdat ze onderscheid leren maken tussen fantasie en werkelijkheid.

 

Sociale en persoonlijke ontwikkeling
Naarmate het kind ouder wordt, krijgt het meer contacten. Dit blijkt uit de behoefte aan meer vrienden. Het spelen met andere kinderen gaat hen steeds beter af.
In deze leeftijd ontwikkelen kinderen een sterke drang om bij een groep te horen en zij doen daarom de gekste dingen om zich goed mogelijk voor te doen bij hun leeftijdsgenootjes. Ze willen namelijk niet horen dat ze dom of bang zijn. Een ander fenomeen is dat schoolkinderen elkaars gedrag imiteren om er maar zoveel mogelijk bij te horen. Omdat de behoefte erbij te horen groot is, komt uitsluiting door medescholieren, een vorm van pesten, in deze leeftijdscategorie voor. De kinderen gaan ook steeds meer tv kijken en worden daardoor wijzer. Ze krijgen steeds meer zicht op gebeurtenissen buiten hun directe leefomgeving.